Dünyada 739 milyon kişi temel okuryazarlık düzeyinde değil
Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO) verilerine göre okuma yazma bilen yetişkin oranı 1975'teki yüzde 65 seviyesinden bugün yüzde 88'e çıktı. Buna rağmen yaklaşık 739 milyon genç ve yetişkin hala temel okuryazarlık düzeyine ulaşabilmiş değil.
Okuryazar olmayanların yüzde 77'si iki bölgede yoğunlaşıyor
Okuryazar olmayan yetişkinlerin 225 milyonu Sahra Altı Afrika'da, 347 milyonu Güney Asya'da bulunuyor. Bu iki bölge, dünyadaki okuryazar olmayan yetişkin nüfusun yüzde 77'sinden fazlasına ev sahipliği yapıyor.
Okuryazar olmayan yetişkinlerin yüzde 63'ü kadın
Okuryazar olmayan yetişkin nüfusun yüzde 63'ünü kadınlar oluşturuyor. Düşük ve orta gelirli ülkelerde ise her 10 çocuktan 4'ü okuma becerisinde asgari düzeye ulaşamıyor.
Yapay zekaya erişim altyapı, dil ve ücretli abonelikle sınırlı
UNESCO'nun 2025 tarihli raporunda, dünyanın üçte birinin internete erişimi olmadığı, en gelişmiş yapay zeka modellerine ise yalnızca altyapıya, dil avantajına ve ücretli aboneliğe sahip kişilerin ulaşabildiği belirtiliyor. Rapor, yapay zekanın yol açtığı dönüşümün "adaletsiz" ilerlediğine dikkat çekiyor.
UNESCO ortak ve etik çözüm çağrısı yapıyor
UNESCO, yapay zekanın eğitimdeki zorlukları aşmada potansiyel taşıdığı görüşünde ancak erişim eşitsizliğinin okuryazarlık açığını derinleştirebileceği uyarısında bulunuyor. Örgüt, bu dönüşümün farklı bakış açılarıyla ele alınmasını ve etik, ortak çözümler geliştirilmesini öneriyor.
