Üç ülkenin en üst düzey güvenlik bürokrasisi aynı masada buluştu

Çırağan Sarayı'nda düzenlenen toplantıya Türkiye'den Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler ve Genelkurmay Başkanı Orgeneral Selçuk Bayraktaroğlu katıldı. Pakistan heyetinde Dışişleri Bakanı Muhammed İshak Dar, Federal Savunma Bakanı Khawaja Muhammad Asif ve Genelkurmay Başkanı Mareşal Asım Münir; Suudi Arabistan heyetinde ise Dışişleri Bakanı Faysal bin Ferhan, Savunma Bakanı Halid bin Selman ve Genelkurmay Başkanı Orgeneral Fayyadh Bin Hamed Al-Ruwaili yer aldı. Üç ülkenin dışişleri, savunma ve ordu kanadının aynı anda bir araya gelmesi, anlaşmanın imzalanmasından üç haftadan kısa süre sonra kurumsal işleyişin hızla devreye sokulduğunu gösteriyor.

Toplantının dayanağı, 7 Ağustos'ta Mekke'de imzalanan Ortak Savunma Anlaşması

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ve Pakistan Başbakanı Şehbaz Şerif'in imzaladığı anlaşma, taraf devletlerden birine yönelik saldırının tüm taraflara yapılmış sayılacağı hükmünü taşıyor. NATO'nun 5. maddesine benzer bir kolektif savunma taahhüdü. Anlaşma, bölgesel istikrarsızlıklara karşı "ortak sorumluluk ve bölgesel sahiplenme" anlayışıyla kurgulandı ve uluslararası hukuka saygılı tüm aktörlere açık tutuldu.

İttifak artık bir isme kavuştu: Mekke Savunma İttifakı

Dışişleri Bakanı Fidan, toplantı sonrası kurumsal yapının oluşturulmasına yönelik çalışmaların 31 Ağustos Pazartesi itibarıyla başladığını söyledi. Buna göre sekreteryanın Riyad'da kurulması öngörülüyor. İlk genel sekreterin Pakistanlı bir isim olması konusunda ise mutabakata varıldı. Fidan, kurumsallaşma sürecinde hangi adımların ne zaman atılacağına dair ön kararların da görüşmelerde alındığını aktardı.

Toplantının ana gündemi savunma kapasitesinin somut biçimde artırılmasıydı

Görüşmelerde üç ülkenin silahlı kuvvetleri arasında birlikte çalışabilirliğin geliştirilmesi, ortak üretim ile Ar-Ge'yi kapsayan savunma sanayisi iş birliğinin derinleştirilmesi ve terörle mücadelede müşterek çabaların güçlendirilmesi ele alındı. Ayrıca komitenin belirleyeceği ortak faaliyet alanlarını yönetecek sekreterya ve diğer mekanizmaların çerçevesi tartışıldı, ilerleyen dönem için bir yol haritası oluşturulması hedefleniyor.

İttifak, kurucularıyla sınırlı kalmayı değil genişlemeyi hedefliyor

Dışişleri Bakanı Fidan, "İttifak, zaten genişlemek için kurulmuş bir ittifaktır" diyerek katılım şartları, süreçleri ve standartlarının hem katılmak isteyen ülkelerle hem mevcut üyelerle görüşüleceğini belirtti ancak bunun, kuruluşun sağlam tamamlanmasının ardından bir süreç içinde gerçekleşeceğinin altını çizdi. Fidan ayrıca ittifakın, Türkiye'nin başta NATO olmak üzere diğer ittifaklardan doğan yükümlülüklerini ortadan kaldırmadığını, bunların "tamamlayıcısı" olduğunu vurgulayarak olası dış politika sorularına da yanıt verdi.