İngiltere'de yapay zekanın beyin ameliyatı sırasında cerraha gerçek zamanlı destek verdiği ilk operasyon yapıldı. Yapay zeka, ameliyat sırasında alınan canlı görüntüleri analiz ederek beynin tabanındaki kritik sinir ve damarların belirlenmesine yardımcı oldu.
Operasyon, Londra'daki National Hospital for Neurology and Neurosurgery'de 48 yaşındaki Rhys Hibbert'in beynindeki tümörün çıkarılması için gerçekleştirildi. University College London Hospitals'ın (UCLH) açıklamasına göre operasyon, University College London (UCL) tarafından geliştirilen yapay zeka teknolojisinin kullanıldığı klinik araştırma kapsamında yapıldı.
Yapay zeka sistemi, ameliyat öncesinde çekilen görüntüleri değerlendirmek yerine operasyon sırasında alınan canlı cerrahi görüntüler üzerinde çalıştı. Sistem, cerrahın kullandığı kameradan gelen görüntüleri gerçek zamanlı analiz ederek beynin tabanındaki kritik anatomik yapıların belirlenmesine destek oldu.
Hibbert'in hipofiz bezinde yaklaşık 11 milimetre büyüklüğünde bir tümör vardı. Tümör, görme sinirlerinin ve önemli kan damarlarının bulunduğu bölgeye yakındı. UCLH, bu bölgede yapılacak cerrahi müdahalede çok küçük bir hatanın dahi görme kaybı, felç veya hayati risk oluşturabileceğine dikkati çekti.
Hibbert'in tümörü, Aralık 2024'te yürüyüş sırasında geçirdiği nöbetin ardından tesadüfen tespit edildi. Başlangıçta ameliyatsız takip edilen hastanın zamanla hormon dengesizliği ve görme sorunları arttı. Özellikle çevresel görüşünü kaybetmeye başlayan Hibbert, sık sık tökezlediği için yürümesine yardımcı olması amacıyla baston kullanmaya başladı.
Ameliyat sonrasında hastanın görmesinde belirgin iyileşme görüldü. Hibbert, operasyondan uyandığında odadaki her şeyi net görebildiğini belirtirken, UCLH bir hafta içinde gözlük veya baston kullanmadan yürüyebildiğini bildirdi.
Yapay zeka ameliyat sırasında karar veren taraf olmadı
Yapay zeka ameliyat sırasında karar veren taraf değildi, cerrahın kontrolünde yardımcı bir araç gibi kullanıldı.UCL'deki araştırmacılar sistemi daha önce gerçekleştirilen yüzlerce hipofiz ameliyatından elde edilen ve kritik anatomik yapıların işaretlendiği görüntülerle eğitti. Sistem, bu veriler sayesinde sinirleri, damarları, cerrahi aletleri ve dokular arasındaki etkileşimleri gerçek zamanlı tanımak üzere geliştirildi.
Araştırmacılar, teknolojinin ileride daha karmaşık beyin ameliyatlarında cerrahlara destek sağlayabileceğini belirtiyor. UCLH, çalışmanın yapay zekanın ameliyathanelerde gerçek zamanlı kullanılmasına yönelik önemli bir ilk adım olduğunu vurguluyor.
